Explainer: ఇరాన్-తైవాన్ నుండి వ్యాపారం వరకు... ట్రంప్ తన చైనా పర్యటనలో సాధించింది ఏంటి?

Explainer: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చైనా పర్యటన(Donald Trump China Visit) అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ఉత్కంఠను రేకెత్తించింది.  దశాబ్ద కాలంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు చైనాలో పర్యటించడం ఇదే తొలిసారి కావడంతో ఈ భేటీపై ప్రపంచ దేశాలన్నీ దృష్టి సారించాయి. ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్(china president jinping) మధ్య జరిగిన ఈ చర్చలు, కుదిరిన ఒప్పందాలు, వాటి వెనుక ఉన్న అసలు సత్యాలు ఇపుడు చర్చనీయంశంగా మారాయి. - trump china tariffs reddit

భారీ హంగూ ఆర్భాటాలు, దౌత్యపరమైన డ్రామాల మధ్య డొనాల్డ్ ట్రంప్ బీజింగ్ పర్యటన ముగిసింది. "ఎవరూ తాకడానికి కూడా సాహసించని ఎన్నో క్లిష్టమైన సమస్యలను తాము పరిష్కరించుకున్నాం" అని ట్రంప్ గంభీరంగా ప్రకటించినప్పటికీ, ఆ పరిష్కారాల వెనుక ఉన్న అసలు వాస్తవాలపై ఇప్పటికీ సస్పెన్స్ కొనసాగుతోంది. చైనా అధికారిక ప్రకటనలు కూడా ద్వైపాక్షిక చర్చల వివరాలను పూర్తిగా వెల్లడించకపోవడంతో నిపుణులు దీనిని 'సంతృప్తి లేని/స్తంభించిన శిఖరాగ్ర సదస్సు' (Stalemate Summit) గా అభివర్ణిస్తున్నారు.

Also Read :  మరో మోస్ట్ వాంటెడ్ టెర్రరిస్టును ఖతం చేశాం.. ట్రంప్ కీలక ప్రకటన

ఈ పర్యటనలో ప్రధానంగా 5 కీలక అంశాలు చర్చకు వచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.

1. వ్యాపార రంగంలో 'త్రీ-బి' (Three-B) ఫార్ములా

వ్యాపార పరంగా ట్రంప్ ఎప్పటిలాగే తాము చైనాతో 'గొప్ప ట్రేడ్ డీల్స్' చేసుకున్నామని ప్రకటించారు. అమెరికా ఈ పర్యటనలో 'Three-B' ఫార్ములాను ముందుకు తెచ్చింది. అంటే 1B - Beef (బీఫ్ - మాంసం), 2B - Beans (సోయాబీన్స్), 3B - Boeings (బోయింగ్ విమానాలు)

చైనా రాబోయే మూడేళ్లలో బిలియన్ల డాలర్ల అమెరికన్ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేస్తుందని భావిస్తున్నారు. విమానాల తయారీ సంస్థ 'బోయింగ్' నుండి చైనా ప్రాథమికంగా 200 జెట్ విమానాలను కొనుగోలు చేయడానికి అంగీకరించింది (ఇది 750 కి చేరవచ్చని ట్రంప్ అంచనా).ఇంత భారీ వ్యాపార ప్రకటనలు ఉన్నప్పటికీ, ఇరు దేశాల మధ్య నడుస్తున్న అసలైన టారిఫ్ వార్ (సుంకాల యుద్ధం) ముగింపునకు ఎలాంటి శాశ్వత ఒప్పందం కుదరలేదు. గత ఏడాది కుదిరిన తాత్కాలిక ఒప్పందం ఈ ఏడాది నవంబర్‌లో ముగియనుండటంతో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.

2. తైవాన్ సైనిక ప్యాకేజీపై సంచలన నిర్ణయం

ఈ భేటీలో అత్యంత సున్నితమైన, వివాదాస్పద అంశం తైవాన్. తైవాన్‌కు అమెరికా ఇవ్వాలనుకున్న 14 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 1.15 లక్షల కోట్లు) రికార్డు స్థాయి సైనిక ప్యాకేజీని నిలిపివేయడం లేదా రద్దు చేయడంపై తాను ఆలోచిస్తున్నట్లు ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఒకవేళ అమెరికా ఈ నిర్ణయం తీసుకుంటే అది బీజింగ్‌కు లభించిన అతిపెద్ద దౌత్య విజయంగా మారుతుంది. షీ జిన్‌పింగ్ ట్రంప్‌కు స్పష్టమైన పదాలలో హెచ్చరిక జారీ చేస్తూ, అమెరికా-చైనా సంబంధాల మధ్య తైవాన్ అంశం ఒక దాటకూడని 'లక్ష్మణ రేఖ' అని తేల్చి చెప్పారు. అయితే బీజింగ్‌లోనే ఉన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో మాత్రం తైవాన్ విషయంలో అమెరికా విధానంలో ఎలాంటి మార్పు లేదని స్పష్టం చేయడం గమనార్హం. ఈ సైనిక సహాయాన్ని ఆపితే తైవాన్ జలసంధిలో యుద్ధాన్ని నివారించే అమెరికా సామర్థ్యం బలహీనపడుతుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

3. హార్ముజ్ జలసంధి వివాదం - ఇరాన్ అణు సమస్య

మిడిల్ ఈస్ట్ (మధ్యప్రాచ్యం) సంక్షోభం, ముఖ్యంగా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం,హార్ముజ్ జలసంధి' (Strait of Hormuz) దిగ్బంధనంపై ఇరు నేతల మధ్య సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయి.ఇరాన్ వద్ద అణు ఆయుధాలు ఉండకూడదని, అలాగే హార్ముజ్ సముద్ర రవాణా మార్గం ఎల్లప్పుడూ తెరిచి ఉండాలని ఇరు దేశాలు ఆకాంక్షిస్తున్నట్లు ట్రంప్ తెలిపారు.దీనికి ప్రతిఫలంగా చైనా కంపెనీలపై అమెరికా విధించిన చమురు ఆంక్షలను ఎత్తివేయడానికి ట్రంప్ సుముఖత వ్యక్తం చేశారు. అయితే ఈ విషయంలో తాము అమెరికాకు ఎలా సహకరిస్తామనేది చైనా బహిరంగంగా ప్రకటించలేదు.

4. రేర్ ఎర్త్స్ (దుర్లభ ఖనిజాలు) పట్టు

ట్రంప్(america president donald trump) వద్ద టారిఫ్ (పన్నుల) ఆయుధం ఉంటే, చైనా వద్ద 'రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్' (Rare Earths) అనే బ్రహ్మాస్త్రం ఉంది. రక్షణ రంగం, సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీకి ఈ ఖనిజాలు అత్యంత కీలకం. చైనా గత ఏడాది వీటి ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించి గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌ను దెబ్బతీసింది. ప్రస్తుత చర్చల్లో చైనా సరఫరా పునరుద్ధరణకు అంగీకరించినట్లు కనిపిస్తున్నా, ఎగుమతి లైసెన్సులు ఇవ్వడంలో చైనా కావాలనే ఆలస్యం చేస్తోందని అమెరికా అధికారులు ఆరోపిస్తున్నారు.

5. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ,మానవ హక్కులు

ఈ పర్యటనలో అత్యంత సానుకూలమైన అంశం 'ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్' (AI) పై జరిగిన చర్చలు. AI ద్వారా ఎదురయ్యే సైబర్, న్యూక్లియర్, బయోలాజికల్ ప్రమాదాల నుండి రక్షణ పొందేందుకు ఇరు దేశాలు కలిసి ఒక 'భద్రతా వలయాన్ని' (Safety Guardrails) ఏర్పాటు చేసుకోవాలని నిర్ణయించాయి. చైనా కంపెనీలు అమెరికాకు చెందిన అధునాతన AI చిప్స్ కొనుగోలు చేయడానికి ఆసక్తిగా ఉన్నాయి.మరోవైపు, చైనాలో బంధించబడిన అమెరికన్ పాస్టర్ల విడుదలకు జిన్‌పింగ్ సానుకూలంగా ఉన్నట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. కానీ, హాంగ్‌కాంగ్‌కు చెందిన ప్రజాస్వామ్య అనుకూల మీడియా దిగ్గజం జిమ్మీ లై విడుదలపై ఇంకా స్పష్టత రాలేదు.

Also Read :  సముద్ర జలాల్లో హైజాక్ కలకలం.. మునిగిన భారత నౌక.. మరో నౌక ఇరాన్ స్వాధీనం

ట్రంప్ వైఖరిలో మార్పు

ఎప్పుడూ తన పర్యటనలలో స్క్రిప్ట్ లేకుండా, ప్రత్యర్థులపై విమర్శలు చేస్తూ మాట్లాడే డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఈ బీజింగ్ పర్యటనలో మాత్రం అత్యంత క్రమశిక్షణతో, సంయమనంతో వ్యవహరించడం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. ఎలాంటి అనాలోచిత వ్యాఖ్యల వల్ల చర్చలు చెడిపోకూడదనే ఉద్దేశంతోనే ట్రంప్ వైట్ హౌస్ అధికారుల సూచనల మేరకు ఎంతో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించారు.మొత్తంగా చూస్తే, ఈ పర్యటన ద్వారా అమెరికా కొన్ని పెద్ద వ్యాపార ఒప్పందాలను ('త్రీ-బి') సాధించినప్పటికీ, తైవాన్, టారిఫ్ వార్, రేర్ ఎర్త్స్ వంటి వ్యూహాత్మక అంశాలలో చైనాపై పూర్తి పైచేయి సాధించలేకపోయిందనేది అంతర్జాతీయ విశ్లేషకుల అంచనా.