Ebola : ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న ఎబోలా వైరస్‌...లక్షణాలు ఏంటో తెలుసా?

Ebola :  ప్రపంచవ్యాప్తంగా వణుకు పుట్టించే వైరస్‌లలో 'ఎబోలా' (Ebola) అత్యంత ప్రమాదకరమైనది. ఇది ప్రాణాంతకమైన రక్తస్రావ జ్వరానికి (Hemorrhagic Fever) కారణమవుతుంది. ఈ వైరస్ సోకితే మరణాల రేటు చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, దీనిపై అవగాహన పెంచుకోవడం ఎంతో ముఖ్యం. ప్రారంభంలో సాధారణ వైరల్ ఫీవర్‌లా కనిపించే ఈ వ్యాధిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే ప్రాణాలకే ముప్పు వాటిల్లుతుందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఎబోలా కేసులు నమోదైన విదేశాల నుండి వచ్చిన వారు తమ ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టడం అవసరం.

వైరస్ వ్యాప్తి చెందే మార్గాలు

ఎబోలా వైరస్ గాలి ద్వారా (Airborne) వ్యాపించదు. ఇది ప్రధానంగా జంతువుల నుండి మనుషులకు, ఆపై మనుషుల నుండి మనుషులకు వ్యాపిస్తుంది. వైరస్ సోకిన కోతులు, చింపాంజీలు, గొరిల్లాలు, ముఖ్యంగా ఫ్రూట్ గబ్బిలాల (Fruit bats) ద్వారా ఇది మనుషులకు ప్రబలుతుంది. వీటి మాంసాన్ని (Bushmeat) సరిగ్గా ఉడికించకుండా తినడం వల్ల కూడా వైరస్ సోకుతుంది. మనుషుల మధ్య అయితే, వ్యాధి సోకిన వ్యక్తి శరీరం నుండి వెలువడే రక్తం, వాంతులు, మలమూత్రాలు, చెమట, లాలాజలం, వీర్యం వంటి స్రావాల ద్వారా మరియు వారు ఉపయోగించిన బట్టలు, పరుపులు, సూదులు తాకడం వల్ల వ్యాపిస్తుంది. అలాగే, మరణించిన రోగుల అంత్యక్రియల సమయంలో మృతదేహాన్ని నేరుగా తాకడం అత్యంత ప్రమాదకరం.

ప్రారంభ లక్షణాలు

వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశించిన 2 నుండి 21 రోజుల లోపు (సగటున 8-10 రోజులు) లక్షణాలు బయటపడతాయి. లక్షణాలు ప్రారంభమైన తర్వాతే వ్యాధి ఇతరులకు వ్యాపిస్తుంది.

హఠాత్తుగా వచ్చే తీవ్రమైన జ్వరం, నీరసం, కండరాల నొప్పులు, తలనొప్పి, కడుపు నొప్పి మరియు గొంతు నొప్పి.

తీవ్రమైన లక్షణాలు: వాంతులు, విరేచనాలు, చర్మంపై దద్దుర్లు, మూత్రపిండాలు మరియు కాలేయం పనితీరు దెబ్బతినడం. దీని పరాకాష్ట స్థితిలో అంతర్గత మరియు బాహ్య రక్తస్రావం (Bleeding) జరుగుతుంది. చిగుళ్ల నుండి, మూత్రం మరియు మల విసర్జన ద్వారా రక్తం పడటం అత్యంత ప్రమాదకరమైన సంకేతం.

రోగనిర్ధారణ, చికిత్స విధానాలు

లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి. రక్త పరీక్షల (ELISA, PCR) ద్వారా ఎబోలా వైరస్‌ను నిర్ధారిస్తారు. ప్రస్తుతానికి ఎబోలాకు నిర్దిష్టమైన యాంటీవైరల్ మందులు లేనప్పటికీ, వేగంగా రోగనిర్ధారణ చేసి అందించే 'సపోర్టివ్ కేర్' (Supportive Care) రోగుల ప్రాణాలను కాపాడగలదు. ఇందులో భాగంగా శరీరంలో ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యతను కాపాడటం (IV fluids), రక్తపోటును నియంత్రించడం, ఆక్సిజన్ అందించడం మరియు ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స చేయడం జరుగుతుంది. ప్రస్తుతం కొన్ని వ్యాక్సిన్లు, మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీ థెరపీలు కూడా అందుబాటులోకి రావడం వల్ల మరణాల రేటును కొంతవరకు తగ్గించగలుగుతున్నారు.

పాటించాల్సిన నివారణ చర్యలు

ఎబోలా నివారణకు పరిశుభ్రత,ముందస్తు జాగ్రత్తలే ఏకైక మార్గం. తరచుగా చేతులను సబ్బు నీటితో లేదా ఆల్కహాల్ ఆధారిత శానిటైజర్లతో శుభ్రం చేసుకోవాలి. ఎబోలా లక్షణాలు ఉన్న రోగులకు, వారి శరీర స్రావాలకు దూరంగా ఉండాలి. ఒకవేళ ఇన్‌ఫెక్షన్ సోకితే సదరు వ్యక్తిని ఇతరుల నుండి వేరుగా (Isolate) ఉంచాలి. అడవి జంతువుల మాంసం, ముఖ్యంగా గబ్బిలాలు, కోతుల మాంసాన్ని ముట్టుకోవడం లేదా తినడం పూర్తిగా మానుకోవాలి. ఎబోలా వ్యాప్తి చెందుతున్న ప్రాంతాలకు లేదా దేశాలకు ప్రయాణాలు చేయకపోవడం మంచిది, ఒకవేళ వెళ్లాల్సి వస్తే అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

ఆరోగ్య కార్యకర్తల జాగ్రత్తలు.. అంత్యక్రియలు

ఎబోలా బారిన పడిన రోగులకు చికిత్స అందించే ఆరోగ్య కార్యకర్తలు అత్యున్నత స్థాయి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి. చికిత్స సమయంలో పిపిఇ (PPE) కిట్లు, గ్లోవ్స్, మాస్కులు, కళ్లద్దాలను తప్పనిసరిగా ధరించాలి. ఎబోలా వల్ల మరణించిన వారి మృతదేహాల ద్వారా వైరస్ వేగంగా వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉన్నందున, బంధువులు ఎవరూ మృతదేహాన్ని తాకకూడదు. తగిన రక్షణ పరికరాలు ధరించి, నిపుణుల సమక్షంలోనే అంత్యక్రియలు నిర్వహించాలి. సరైన అవగాహన, తక్షణ వైద్య సహాయం మరియు కఠినమైన నివారణ చర్యల ద్వారా మాత్రమే ఈ ప్రాణాంతక మహమ్మారి వ్యాప్తిని అరికట్టడం సాధ్యమవుతుంది.