Iran-US War : యుద్ధం వద్దంటున్న ట్రంప్.. కావాలంటున్న నేతన్యాహు.. ఎందుకో తెలుసా?

Trump-Netanyahu:  అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజిమిన్ నెతన్యాహు మధ్య  అత్యంత విడదీయరాని బంధం ఉండేది. అయితే ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియా (మిడిల్ ఈస్ట్)లో మారుతున్న యుద్ధ సమీకరణాలు వీరి మధ్య ఉన్న దోస్తీని బీటలు వారుస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ కేంద్రంగా సాగుతున్న ఈ భౌగోళిక రాజకీయ పోరులో ఇద్దరు నేతలు ఒకరికొకరు వెన్నుదన్నుగా నిలుస్తారని అందరూ భావించినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు ఇందుకు భిన్నంగా మారాయి. ముఖ్యంగా లెబనాన్‌లోని హెజ్బొల్లా స్థావరాలపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల విషయంలో అమెరికా చేసిన హెచ్చరికలను నెతన్యాహు బేఖాతరు చేయడం అంతర్జాతీయ వేదికపై తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. బెరూట్‌పై దాడులు చేయవద్దని ట్రంప్ స్వయంగా కోరినప్పటికీ, ఇజ్రాయెల్ ఏమాత్రం వెనక్కి తగ్గకుండా బాంబుల వర్షం కురిపించడంతో ఈ ఇద్దరు అగ్రనేతల మధ్య ఉన్న వ్యూహాత్మక గ్యాప్ స్పష్టంగా బయటపడింది.

ఈ ఉద్రిక్తతలు చివరకు ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ప్రత్యక్ష దాడులకు దారితీశాయి. బెరూట్‌లోని హెజ్బొల్లా స్థావరాలపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులకు ప్రతిచర్యగా, గత ఏప్రిల్ నాటి కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం తర్వాత ఇరాన్ మొదటిసారిగా ఇజ్రాయెల్‌పై బాలిస్టిక్ క్షిపణులతో విరుచుకుపడింది. టెల్ అవీవ్ నగరమే లక్ష్యంగా ఇరాన్ క్షిపణుల వర్షం కురిపించడంతో పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ వాతావరణం ఒక్కసారిగా వేడెక్కింది. ఈ క్రమంలోనే ట్రంప్ స్వయంగా రంగంలోకి దిగి ప్రతీకార దాడులను ఆపాల్సిందిగా నెతన్యాహుకు గట్టి వార్నింగ్ ఇచ్చారు. తాను స్వయంగా నెతన్యాహుతో మాట్లాడుతూ.. "బీబీ.. మీరు జాగ్రత్తగా ఉండండి" అని హెచ్చరించినట్లు ట్రంప్ మీడియా ముఖంగా వెల్లడించారు. ఒకవేళ ఇరాన్‌పై పూర్తిస్థాయి సైనిక చర్యను తిరిగి ప్రారంభిస్తే అంతర్జాతీయ సమాజంలో ఇజ్రాయెల్ ఏకాకిగా మిగిలిపోవాల్సి వస్తుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ట్రంప్ ఇంతలా ఒత్తిడి తేవడం వెనుక బలమైన దౌత్యపరమైన కారణాలు ఉన్నాయి. ఇరాన్‌తో ఒక నిలకడైన దౌత్య ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని, తద్వారా పశ్చిమాసియాలో శాంతిని నెలకొల్పాలని ట్రంప్ ప్రయత్నిస్తున్నారు. అయితే ఇజ్రాయెల్ చేస్తున్న ఇటువంటి దూకుడు దాడులు తన ప్రయత్నాలకు తీవ్ర ఆటంకం కలిగిస్తాయని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఇజ్రాయెల్ దాడుల తీవ్రతను తగ్గించి, నెతన్యాహుపై ఒత్తిడి తీసుకురావాలని ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు తనను అభ్యర్థించినట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. అందుకే ఈ ప్రాంతీయ ఘర్షణలు ప్రపంచ యుద్ధానికి దారితీయకుండా ఇజ్రాయెల్ ప్రతిదాడులను పరిమితం చేసేందుకు అమెరికా గట్టి ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.

అయితే, ట్రంప్ హెచ్చరికలపై నెతన్యాహు కూడా అంతే పట్టుదలతో సమాధానమిచ్చారు. ఇరాన్ వైపు నుంచి భవిష్యత్తులో తమపై ఎలాంటి దాడులు జరగవని అంతర్జాతీయంగా గ్యారెంటీ ఇస్తే తప్ప, తాము వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదని నెతన్యాహు ట్రంప్‌తో జరిపిన ఫోన్ కాల్‌లో కరాఖండిగా తేల్చి చెప్పారు. మరోవైపు, ఇజ్రాయెల్ గనుక దాడులు ఆపేస్తే తాము కూడా ఘర్షణను పొడిగించబోమని ఇరాన్ అధికారులు మధ్యవర్తుల ద్వారా సంకేతాలు పంపడంతో ప్రస్తుతానికి ఈ పోరుకు తాత్కాలిక బ్రేక్ పడింది. ఈ తాజా ఘర్షణల్లో అమెరికా సైన్యం నేరుగా పాల్గొననప్పటికీ, ఇరాన్ ప్రయోగించిన ప్రమాదకర బాలిస్టిక్ క్షిపణులను గాల్లోనే అడ్డుకోవడంలో ఇజ్రాయెల్ రక్షణ బలగాలకు యూఎస్ మిలిటరీ సాంకేతిక, రక్షణ సహాయాన్ని అందించడం గమనార్హం.

ఈ ఇద్దరు మిత్రులూ ఇప్పుడు వేర్వేరు నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి వారి దేశాల్లోని అంతర్గత రాజకీయ, ఆర్థిక పరిస్థితులే ప్రధాన కారణం. అమెరికాలో ఎన్నికల ముంగిట ఉన్న ట్రంప్, వీలైనంత త్వరగా ఈ యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని భావిస్తున్నారు. యుద్ధం కారణంగా అంతర్జాతీయంగా పెరిగిన ముడిచమురు ధరలను అదుపు చేయాలన్నా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను దారిలోకి తెచ్చుకోవాలన్నా ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన ‘స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్’ జలసంధిని సురక్షితంగా ఉంచడం ట్రంప్‌కు చాలా అవసరం. అయితే ఇరాన్ మాత్రం లెబనాన్‌లో సంపూర్ణ కాల్పుల విరమణ జరిగితేనే తాము శాంతి చర్చలకు వస్తామని షరతు విధిస్తోంది.

మరోవైపు నెతన్యాహు పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది. ఆయన తన సొంత రాజకీయ ఉనికి కోసం, ఇజ్రాయెల్‌లో రాబోయే ఎన్నికల్లో పట్టు సాధించడం కోసం యుద్ధాన్ని తీవ్రతరం చేయాల్సిన అవసరంలో ఉన్నారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రజల్లో తన ప్రజాదరణను కాపాడుకోవాలన్నా, ఎన్నికల్లో గెలవాలన్నా హెజ్బొల్లా, ఇరాన్ ముప్పును పూర్తిగా అణిచివేసి తానే దేశ రక్షకుడినని నిరూపించుకోవాలి. ఒకవైపు అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యంతో ఉన్న వ్యూహాత్మక మైత్రిని కాపాడుకుంటూనే, మరోవైపు అమెరికా ఒత్తిడికి లొంగిపోయామన్న ముద్ర పడకుండా నెతన్యాహు చాలా ఆచితూచి అడుగులు వేస్తున్నారు. ఒకరిది అంతర్జాతీయ స్థిరత్వం, ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం తాపత్రయమైతే.. మరొకరిది స్వదేశంలో ఉనికిని కాపాడుకునే పోరాటం కావడంతో, ఈ ఇద్దరు ప్రపంచ నేతల మధ్య నడుస్తున్న అంతర్గత విభేదాలు పశ్చిమాసియా రాజకీయాలను సరికొత్త మలుపు తిప్పుతున్నాయి.