Earthquake : ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న భూకంపాలు...క్యూబా.ఇరాన్‌లో భూప్రకంపనలు

Earthquake : ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండు వేర్వేరు సుదూర ప్రాంతాలలో కేవలం గంటల వ్యవధిలోనే శక్తిమంతమైన భూకంపాలు సంభవించడం అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ఆందోళన కలిగించింది. ఫిలిప్పీన్స్, భూటాన్ దేశాలను భూప్రకంపనలు వణికించిన 24 గంటల్లోనే.. అటు క్యూబా వాయవ్య తీరంలోనూ, ఇటు ఇరాన్ దక్షిణ ప్రాంతంలోనూ వరుస భూకంపాలు విరుచుకుపడ్డాయి. అయితే, ఈ రెండు ప్రకృతి విపత్తుల వల్ల ఇరు దేశాలలోనూ ఎలాంటి ప్రాణనష్టం గానీ, భారీ ఆస్తి నష్టం గానీ జరగకపోవడంతో అధికారులు, ప్రజలు ఊపిరి పీల్చుకున్నారు.

అమెరికా భూగర్భ సర్వే సంస్థ (USGS) నివేదికల ప్రకారం.. క్యూబా పశ్చిమ ప్రాంతంలో సంభవించిన భూకంప తీవ్రత రిక్టర్ స్కేలుపై 6.1 గా నమోదైంది. పినార్ డెల్ రియో ప్రావిన్స్‌లోని మంటువా పట్టణానికి వాయవ్య దిశలో సుమారు 104 కిలోమీటర్ల దూరంలో, సముద్ర గర్భంలో 10 నుంచి 26 కిలోమీటర్ల లోతులో ఈ భూకంప కేంద్రాన్ని గుర్తించారు. జూన్ 8వ తేదీ మధ్యాహ్నం 2 గంటల ప్రాంతంలో సంభవించిన ఈ భూకంపం కారణంగా దాదాపు 20 సెకన్ల పాటు భూమి తీవ్రంగా కంపించింది. దీంతో క్యూబా రాజధాని హవానాతో పాటు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లోని ఎత్తైన భవనాలు, కార్యాలయాలు ఒక్కసారిగా ఊగిపోయాయి. భవనాలు కూలిపోతాయనే భయంతో జనం ఇళ్లలోంచి, హోటళ్ల నుంచి రోడ్లపైకి పరుగులు తీశారు.

సాధారణంగా టెక్టానిక్ ప్లేట్ల సరిహద్దుల్లో పెద్ద భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి. అయితే, ఈసారి ప్లేట్ల అంతర్గత ప్రాంతంలోనే ఈ భూకంపం సంభవించడంపై శాస్త్రవేత్తలు ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతంలో 1880 తర్వాత, అంటే గత 150 ఏండ్లలో సంభవించిన అత్యంత శక్తిమంతమైన ప్లేట్ లోపలి భూకంపంగా యూఎస్‌జీఎస్ సిస్మోలజిస్ట్ పాల్ ఎర్లే దీనిని పేర్కొన్నారు. ఈ భూకంపం ధాటికి ఎలాంటి సునామీ హెచ్చరికలు జారీ కాలేదు.

ఈ భూకంపం యొక్క తీవ్రత ఎంత ఎక్కువగా ఉందంటే, దీని ప్రకంపనలు సముద్రం దాటి కరీబియన్ ప్రాంతం, మెక్సికో గల్ఫ్, అమెరికాలోని ఫ్లోరిడా రాష్ట్రం వరకు విస్తరించాయి. ఫ్లోరిడాలోని కీస్ నుంచి తల్లాహస్సీ, మియామి, ఫోర్ట్ లాడర్‌డేల్, ఆర్లాండోలోని థీమ్ పార్కుల వరకు ప్రకంపనలు నమోదయ్యాయి. ఈ ముందస్తు జాగ్రత్తల నేపథ్యంలో అక్కడి పలు ప్రభుత్వ కార్యాలయాలను ఖాళీ చేయించడంతో పాటు రెండు ఎలివేటెడ్ కమ్యూటర్ రైలు సర్వీసులను తాత్కాలికంగా నిలిపివేశారు. అటు మెక్సికోలోని యుకటాన్ ద్వీపకల్పం, కాంకూన్, టులుం వంటి పర్యాటక ప్రాంతాల్లోనూ కంపనాలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.

క్యూబా ఆగ్నేయ తీరానికి సమీపంలో ఉండే ‘ఓరియంట్ ఫాల్ట్ జోన్’ భూకంపాలకు అత్యంత ప్రమాదకరమైన కేంద్రంగా పేరుపొందింది. గతంలో, అంటే జనవరి 2020లో ఇదే సముద్ర ప్రాంతంలో 7.7 తీవ్రతతో వచ్చిన భారీ భూకంపం కేమాన్ ఐలాండ్స్, క్యూబాలలో పెద్ద ఎత్తున నష్టాన్ని మిగిల్చింది. తాజాగా వచ్చిన 6.1 తీవ్రత భూకంపం ఆ పాత చేదు జ్ఞాపకాలను గుర్తు చేసినప్పటికీ, ఎటువంటి నష్టం వాటిల్లకపోవడం గమనార్హం.

మరోవైపు, క్యూబా ఘటన జరిగిన కొన్ని గంటల్లోనే, మంగళవారం తెల్లవారుజామున దక్షిణ ఇరాన్‌లోని హోర్మోజ్‌గాన్ ప్రావిన్స్‌లో 5.0 తీవ్రతతో మరో భూకంపం సంభవించింది. ఇక్కడి సర్గజ్ (నర్గాజ్) సమీపంలో, భూ అంతర్భాగంలో 22 కిలోమీటర్ల లోతులో దీని కేంద్రాన్ని అధికారులు గుర్తించారు. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) ప్రాంతీయ మానిటర్లు కూడా ఈ భూకంపాన్ని ధ్రువీకరించాయి. ఇరాన్ దేశం నిరంతరం కదిలే అరేబియన్, యురేషియన్ ప్లేట్ల ఘర్షణ ప్రాంతంలో (ఫాల్ట్ లైన్లపై) ఉండటం వల్ల ఇక్కడ భూకంపాలు సర్వసాధారణం. అయితే, ఈ భూకంపం సంభవించిన ప్రాంతం వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన 'హర్మూజ్ జలసంధి'కి సమీపంలో ఉండటంతో అధికారులు తక్షణమే అప్రమత్తమై సహాయక చర్యల ప్రోటోకాల్‌ను యాక్టివేట్ చేశారు. ప్రస్తుతానికి అక్కడ కూడా ఎలాంటి ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాలు నమోదు కాలేదని ఇరాన్ అధికారులు స్పష్టం చేశారు.