Strong room : స్ట్రాంగ్ రూముల్లో లీడర్ల భవిష్యత్తు...ఇంతకీ ఈ  స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌ అంటే ఏంటంటే?

Strong room : తమిళనాడు. పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికలు ముగిశాయి. అభ్యర్థుల భవిష్యత్తు ఈవీఎంలలో నిక్షిప్తమై ఉంది. ఈవీఎంలను స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌కు తరలించారు. అయితే ఈ స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌ నిర్వహణ విషయంలో బెంగాల్ లో మమత బెనర్జీ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అయితే చాలామందికి ఈ స్ట్రాంగ్‌ రూమ్‌ అంటే ఏంటీ? దాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తారనే సందేహాలు ఉండటం సహజం. అసలు స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌ అంటే ఏంటో తెలుసుకుందాం.

స్ట్రాంగ్ రూమ్

 ఎన్నికల ప్రక్రియలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఈవీఎం (EVM), వీవీప్యాట్ (VVPAT) యంత్రాలను తరలించే కేంద్రమే స్ట్రాంగ్ రూమ్. ఇది ఓట్ల లెక్కింపు రోజు వరకు యంత్రాలకు సురక్షిత నిలయం.
  ప్రజా తీర్పు నిక్షిప్తమై ఉన్న ఈ యంత్రాల రక్షణ కోసం ఎన్నికల సంఘం అనుసరించే 'స్ట్రాంగ్ రూమ్' విధానం అత్యంత పారదర్శకంగా, కట్టుదిట్టంగా ఉంటుంది.  

స్ట్రాంగ్ రూమ్ నిర్మాణం, ప్రమాణాలు

స్ట్రాంగ్ రూమ్ అనేది కేవలం ఒక గది మాత్రమే కాదు, అది ఒక అభేద్యమైన కోట. ఎన్నికల నియమావళి ప్రకారం, స్ట్రాంగ్ రూమ్‌లను కేవలం ప్రభుత్వ భవనాల్లో (ప్రభుత్వ కళాశాలలు లేదా కౌంటింగ్ కేంద్రాలు) మాత్రమే ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ గదికి ఒకే ఒక ప్రవేశ ద్వారం ఉండాలి. ఒకవేళ ఆ గదికి కిటికీలు లేదా ఇతర ద్వారాలు ఉంటే, వాటిని ఇటుకలతో నిర్మించి మూసివేయడం లేదా శాశ్వతంగా సీల్ చేయడం జరుగుతుంది. గది లోపల విద్యుత్ షార్ట్ సర్క్యూట్ వంటి ప్రమాదాలు జరగకుండా ముందస్తుగా విద్యుత్ కనెక్షన్లను కూడా తనిఖీ చేస్తారు. ఈ గదికి రెండు తాళాలు ఉంటాయి. ఒకటి జిల్లా ఎన్నికల అధికారి వద్ద, రెండోది రిటర్నింగ్ అధికారి (RO) వద్ద ఉంటుంది.

ఈవీఎంల తరలింపు - పారదర్శకత

పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే, ప్రిసైడింగ్ అధికారులు ఈవీఎంలను సీల్ చేస్తారు. ఈ సీల్స్‌పై ఆయా పార్టీల ఏజెంట్లు కూడా సంతకాలు చేస్తారు. అక్కడి నుండి స్ట్రాంగ్ రూమ్ వరకు ఈ యంత్రాలను తీసుకువచ్చే ప్రతి క్షణాన్ని వీడియో రికార్డింగ్ చేస్తారు. ఈ వాహనాల వెంటే రాజకీయ పార్టీల ప్రతినిధులు కూడా వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల మధ్యలో యంత్రాలను మార్చే అవకాశం ఉండదు.

మూడంచెల భద్రతా వలయం

స్ట్రాంగ్ రూమ్ రక్షణ కోసం సాధారణంగా మూడంచెల భద్రత (Three-tier Security) ఏర్పాటు చేస్తారు.

మొదటి అంచె: గది తలుపుల వద్దే కేంద్ర పారామిలిటరీ దళాలు (CRPF) 24 గంటలు పహారా కాస్తాయి.  గది తలుపు వద్ద 30 నుండి 50 మందితో కూడిన కేంద్ర బలగాల (Paramilitary) ప్లాటూన్ రక్షణగా ఉంటుంది. ప్రతి కదలికను లాగ్‌బుక్‌లో నమోదు చేస్తారు.

రెండవ అంచె: భవనం వెలుపల రాష్ట్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు భద్రతను పర్యవేక్షిస్తాయి. పోలీసు బలగాలు మూడు షిఫ్టుల్లో నిరంతరం పహారా కాస్తాయి

మూడవ అంచె: ఆవరణ బయట జిల్లా స్థాయి పోలీసులు, యంత్రాంగం నిఘా ఉంచుతుంది. స్ట్రాంగ్ రూమ్ ప్రాంగణంలోకి మంత్రులు లేదా అధికారుల వాహనాలకు అనుమతి ఉండదు. ఎవరైనా సరే మూడవ అంచె వెలుపలే వాహనం దిగి నడుచుకుంటూ వెళ్లాలి.

సాంకేతిక నిఘా, రాజకీయ పార్టీల పర్యవేక్షణ

భౌతిక భద్రతతో పాటు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని కూడా గరిష్టంగా ఉపయోగిస్తారు. స్ట్రాంగ్ రూమ్ పరిసరాల్లో సీసీటీవీ కెమెరాలను ఏర్పాటు చేసి, వాటి దృశ్యాలను బయట ఏర్పాటు చేసిన టీవీ స్క్రీన్లపై నిరంతరం ప్రసారం చేస్తారు. అభ్యర్థులు లేదా వారి ఏజెంట్లు ఈ స్క్రీన్లను గమనిస్తూ అక్కడే వేచి ఉండవచ్చు. ప్రతినిధులు తమ సొంత టెంట్లను వేసుకుని కూడా నిఘా పెట్టేందుకు ఎన్నికల సంఘం అనుమతిస్తుంది.దీనివల్ల వ్యవస్థపై నమ్మకం పెరుగుతుంది.

అత్యవసర పరిస్థితులు  

ఒకసారి స్ట్రాంగ్ రూమ్ సీల్ చేసిన తర్వాత, తిరిగి ఓట్ల లెక్కింపు రోజే దానిని తెరుస్తారు. లోనికి ఎవరైనా వెళ్లాల్సి వస్తే (ఉదాహరణకు లాగ్ బుక్ తనిఖీకి), ఆ సమయంలో కూడా కనీసం ఇద్దరు భద్రతా సిబ్బంది, గెజిటెడ్ అధికారి ఉండాలి. ఒకవేళ ఏవైనా అసాధారణ పరిస్థితుల వల్ల గదిని తెరవాల్సి వస్తే, సంబంధిత అభ్యర్థులందరికీ ముందస్తుగా నోటీసులు ఇచ్చి, వారి సమక్షంలోనే ప్రక్రియను పూర్తి చేస్తారు. స్ట్రాంగ్ రూమ్ వద్దకు వచ్చే ప్రతి వ్యక్తి వివరాలను విజిటర్స్ రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేయడం తప్పనిసరి.

ఓట్ల లెక్కింపు ప్రక్రియ (Counting Day)

లెక్కింపు రోజున ఉదయం 8 గంటలకు రిటర్నింగ్ అధికారి, అభ్యర్థులు , పరిశీలకుల సమక్షంలో వీడియో చిత్రీకరణ చేస్తూ స్ట్రాంగ్ రూమ్ సీల్స్ తొలగిస్తారు.  మొదట పోస్టల్ బ్యాలెట్ ఓట్లను లెక్కిస్తారు. ఆ తర్వాతే ఈవీఎం ఓట్ల లెక్కింపు మొదలవుతుంది. లెక్కింపు ప్రారంభించే ముందు, ఈవీఎం సీల్ సక్రమంగా ఉందో లేదో ఏజెంట్లు తనిఖీ చేస్తారు. ఫారం 17(సి) ప్రకారం నమోదైన ఓట్లు, మెషీన్‌లో ఉన్న ఓట్లు సరిపోతాయో లేదో చూసుకున్నాకే 'రిజల్ట్' బటన్ నొక్కుతారు. ఒక్కో రౌండ్‌లో 14 టేబుళ్ల వద్ద లెక్కింపు జరుగుతుంది. ప్రతి రౌండ్ ముగిశాక వచ్చిన గణాంకాలను బోర్డుపై ప్రదర్శిస్తారు. అభ్యర్థులు సంతృప్తి చెందిన తర్వాతే తదుపరి రౌండ్ ప్రారంభిస్తారు.

 ఎన్నికల నిర్వహణ చట్టం-1951 లోని వివిధ సెక్షన్ల ప్రకారం ఈ ప్రక్రియ సాగుతుంది.సెక్షన్ 64 ప్రకారం ఓట్ల లెక్కింపు నుండి ఫలితాల వెల్లడి వరకు పూర్తి బాధ్యత రిటర్నింగ్ అధికారిదే. నిబంధన 55(సి) ప్రకారం ఈవీఎంలు ట్యాంపర్ కాలేదని ఏజెంట్లు నిర్ధారించుకోవాలి. అనుమానం ఉంటే వెంటనే ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. లెక్కింపు ముగిసిన తర్వాత, నిబంధనల ప్రకారం ఏదైనా ఒక వీవీప్యాట్‌లోని స్లిప్పులను లెక్కించి, ఈవీఎం ఫలితాలతో సరిపోలుస్తారు.

ఫారం 20 ప్రకారం తుది ఫలితాలను ఈ పత్రంలో నమోదు చేస్తారు. రీకౌంటింగ్ విజ్ఞప్తులు ఏవీ లేకపోతే, దీనిపై సంతకం చేసి విజేతను ప్రకటిస్తారు. ఈవీఎంలు ఉన్నంత కాలం స్ట్రాంగ్ రూమ్ వద్ద నిరంతర విద్యుత్, జనరేటర్ సదుపాయం ఉంటుంది.అగ్నిప్రమాదాలు జరగకుండా లోపల, వెలుపల తగినన్ని అగ్నిమాపక యంత్రాలను ఉంచుతారు.ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో అభ్యర్థుల ఏజెంట్లు భాగస్వాములు కావడం వల్ల అక్రమాలకు తావుండదు.ఈ సమగ్ర వ్యవస్థ ద్వారా ఓటర్లు వేసిన ప్రతి ఓటు సురక్షితంగా లెక్కించబడుతుందని ఎన్నికల సంఘం భరోసా ఇస్తుంది.

ఇంతటి కఠినమైన నిబంధనలు ఉండటం వల్లే, భారతీయ ఎన్నికల వ్యవస్థలో ఈవీఎంల భద్రతపై ఓటర్లకు నమ్మకం కలుగుతోంది. బీహార్ వంటి కీలక ఎన్నికల సమయంలో ఈ భద్రతా ఏర్పాట్లు ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.