Ritabrata Banerjee : ఒకప్పుడు లెఫ్ట్ ముద్దుబిడ్డ.. ఇప్పుడు టీఎంసీ తిరుగుబాటు నేత: ఎవరీ రిత్‌బ్రతా బెనర్జీ?

Ritbratha Banerjee : ఒకప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్ వామపక్ష (లెఫ్ట్ ఫ్రంట్) రాజకీయాల్లో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన యువ నాయకుడిగా, ఆ పార్టీ ముద్దుబిడ్డగా (బ్లూ-ఐడ్ బాయ్) గుర్తింపు పొందిన రిత్ బ్రతా బెనర్జీ, 2018లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) తీర్థం పుచ్చుకున్నారు. అయితే, ప్రస్తుతం ఆయన టీఎంసీలోనే ఒక ఊహించని తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహిస్తూ వార్తల్లో నిలిచారు. పార్టీ వ్యవస్థాపకురాలు మమతా బెనర్జీ తన సొంత పార్టీపై నియంత్రణ కోల్పోయేలా చేస్తున్న ఈ సంక్షోభానికి రిత్‌బ్రతా కేంద్రబిందువుగా మారారు. మహారాష్ట్ర రాజకీయాలను మలుపు తిప్పిన ఏకనాథ్ షిండే తరహాలోనే, ఇప్పుడు బెంగాల్ రాజకీయాల్లో రిత్‌బ్రతా బెనర్జీ 'బెంగాల్ ఏకనాథ్ షిండే'గా అవతరించే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

1998లో మమతా బెనర్జీ తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌ను స్థాపించిన తర్వాత ఆ పార్టీ ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సంక్షోభం ఇదేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం టీఎంసీ నాయకులు, శాసనసభ్యులలో అసంతృప్తి తీవ్రస్థాయికి చేరిందని, మహారాష్ట్రలో శివసేన చీలిపోయిన తరహాలోనే బెంగాల్‌లోనూ టీఎంసీ చీలిక వైపు పయనిస్తోందని బీజేపీ ఎమ్మెల్యే తపస్ రాయ్ వ్యాఖ్యానించారు. పార్టీ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు పాల్పడుతున్నారనే ఆరోపణలపై రిత్‌బ్రతా బెనర్జీని టీఎంసీ అధిష్ఠానం పార్టీ నుంచి బహిష్కరించిన తరుణంలో ఈ సంక్షోభం మరింత ముదిరింది. పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలో మొత్తం 80 మంది టీఎంసీ ఎమ్మెల్యేలు ఉండగా, వారిలో కనీసం 60 మంది ఎమ్మెల్యేల మద్దతు తనకు ఉందని క్లెయిమ్ చేస్తూ రిత్‌బ్రతా అసెంబ్లీకి చేరుకోవడం సంచలనం సృష్టించింది. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం నుండి తప్పించుకోవడానికి అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల (53 మంది) మెజారిటీ కంటే ఎక్కువ మంది ఎమ్మెల్యేలు ఈ తిరుగుబాటు వర్గంలో ఉండటంతో, వారు అధికారిక టీఎంసీ పార్టీపై మరియు దాని గుర్తుపై హక్కు సాధించే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నారు.

ఈ పరిణామాలు 2022లో మహారాష్ట్రలో ఉద్ధవ్ ఠాక్రే నేతృత్వంలోని శివసేనకు వ్యతిరేకంగా ఏకనాథ్ షిండే చేసిన తిరుగుబాటును గుర్తుచేస్తున్నాయి. నాడు షిండే 40 మందికి పైగా ఎమ్మెల్యేలను చీల్చి, ఆ తర్వాత కాలంలో అసలైన శివసేన పార్టీని, దాని 'విల్లు-అంబు' గుర్తును దక్కించుకుని ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. ఇప్పుడు అదే వ్యూహాన్ని రిత్‌బ్రతా బెనర్జీ, మరో బహిష్కృత ఎమ్మెల్యే శాందీపన్ సాహాతో కలిసి బెంగాల్‌లో అమలు చేస్తున్నారు. తిరుగుబాటు ఎమ్మెల్యేలంతా రిత్‌బ్రతా బెనర్జీని పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా (LoP) గుర్తించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. దీనితో రిత్‌బ్రతాను అంతా 'బెంగాల్ షిండే' అని పిలవడం ప్రారంభించారు.

రిత్‌బ్రతా బెనర్జీ రాజకీయ ప్రస్థానం చాలా ఆసక్తికరంగా సాగింది. 1990ల మధ్యకాలంలో సీపీఐ(ఎం) విద్యార్థి విభాగమైన ఎస్‌ఎఫ్‌ఐ (SFI) ద్వారా ఆయన రాజకీయాల్లోకి వచ్చారు. కోల్‌కతాలోని అశుతోష్ కాలేజ్ స్టూడెంట్ యూనియన్ జనరల్ సెక్రటరీగా ఎదిగి, 2008 నాటికి ఎస్‌ఎఫ్‌ఐ అఖిల భారత ప్రధాన కార్యదర్శిగా జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. ఆయనకున్న వాక్చాతుర్యం, యువతలో ఉన్న క్రేజ్ చూసి సీపీఐ(ఎం) అధిష్ఠానం ఆయనను ప్రోత్సహించింది. 2011లో మమతా బెనర్జీ రాజీనామాతో ఖాలీ అయిన కోల్‌కతా దక్షిణ లోక్‌సభ స్థానానికి జరిగిన ఉపఎన్నికలో ఆయన పోటీ చేశారు. ఆ ఎన్నికలో ఓడిపోయినప్పటికీ, పార్టీ ఆయనపై నమ్మకంతో 2014లో కేవలం 34 ఏళ్ల వయసులోనే రాజ్యసభకు పంపింది. ఆ విధంగా లెఫ్ట్ ఫ్రంట్‌లో అత్యంత కీలకమైన యువనేతగా ఎదిగారు.

అయితే, 2017లో రిత్‌బ్రతా జీవితంలో ఊహించని వివాదాలు చుట్టుముట్టాయి. కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతాలకు విరుద్ధంగా ఆయన ఆపిల్ వాచ్, మోంట్‌బ్లాంక్ పెన్ వంటి ఖరీదైన వస్తువులను వాడుతున్నారంటూ సోషల్ మీడియాలో విమర్శలు వచ్చాయి. దీనిపై పార్టీ అంతర్గత విచారణకు ఆదేశించగా, ఆయన బహిరంగంగా టీవీ ఇంటర్వ్యూలలో ప్రకాష్ కారత్, బృందా కారత్ వంటి సీనియర్ నేతలపై విమర్శలు గుప్పించారు. దీనితో 2017 సెప్టెంబర్‌లో సీపీఐ(ఎం) ఆయనను పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యత్వం నుండి బహిష్కరించింది. అదే సమయంలో ఒక రీసెర్చ్ స్కాలర్ ఆయనపై పెళ్లి నెపంతో అత్యాచారం చేశారనే ఆరోపణలు చేయడం, ఒక వ్యక్తిగత వీడియో కాల్ వైరల్ కావడం వంటి వివాదాలు ఆయన రాజకీయ భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకం చేశాయి.

సీపీఐ(ఎం) నుండి బహిష్కరణకు గురైన తర్వాత, 2018లో ఆయన మమతా బెనర్జీ సమక్షంలో తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌లో చేరారు. పార్టీలో చేరిన కొద్దిరోజులకే టీఎంసీ కార్మిక విభాగమైన ఐఎన్‌టిటియుసి (INTTUC) రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. పార్టీలో నిలకడగా రాణిస్తూ, డిసెంబర్ 2024లో టీఎంసీ తరఫున రాజ్యసభకు ఎంపికై ఏప్రిల్ 2026 వరకు కొనసాగారు. 2026 పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బీజేపీ గాలి వీచినప్పటికీ, ఉలుబేరియా పూర్బా నియోజకవర్గం నుండి రిత్‌బ్రతా విజయం సాధించారు. గతంలో 215 సీట్లు ఉన్న టీఎంసీ ఈ ఎన్నికల్లో కేవలం 80 సీట్లకు పడిపోగా, గెలిచిన అతికొద్ది మందిలో రిత్‌బ్రతా ఒకరిగా నిలిచారు. ఒకప్పుడు ఆయనను రాజ్యసభకు నామినేట్ చేసినప్పుడు ప్రశంసించిన టీఎంసీ జనరల్ సెక్రటరీ అభిషేక్ బెనర్జీపైనే ఇప్పుడు రిత్‌బ్రతా తిరుగుబాటు జెండా ఎగరవేయడం గమనార్హం.

ఈ ఏడాది జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఎంసీ చారిత్రాత్మక ఓటమి చవిచూడటంతో రిత్‌బ్రతా తిరుగుబాటుకు తెరలేపారు. పార్టీ ఘోర పరాజయానికి అభిషేక్ బెనర్జీ నాయకత్వ శైలి, రాజకీయ వ్యూహకర్త సంస్థ 'ఐ-పాక్' (I-PAC) పై మితిమీరిన ఆధారపడటమే కారణమని ఆయన బహిరంగంగా విమర్శించారు. అసెంబ్లీలో సోవన్ దేబ్ ఛటోపాధ్యాయను ప్రతిపక్ష నేతగా నియమించే తీర్మానంపై తమ సంతకాలను ఫోర్జరీ చేశారంటూ రిత్‌బ్రతా, శాందీపన్ సాహాలు స్పీకర్‌కు ఫిర్యాదు చేయడంతో వివాదం ముదిరింది. ఈ ఫిర్యాదును బీజేపీ నేత, ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి సమర్థించడమే కాకుండా, టీఎంసీ తన ఎమ్మెల్యేలనే మోసం చేసిందని ఆరోపించారు. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో టీఎంసీ అధిష్ఠానం వీరిద్దరినీ పార్టీ నుండి బహిష్కరించగా, మమతా బెనర్జీ రిత్‌బ్రతాను "ద్రోహి" అని పేర్కొన్నారు.

ప్రస్తుతం ఈ తిరుగుబాటు వర్గం కోల్‌కతాలోని ఒక హోటల్‌లో అసంతృప్త ఎమ్మెల్యేలతో సమావేశాలు నిర్వహిస్తోంది. రిత్‌బ్రతా బెనర్జీని ప్రతిపక్ష నేతగా, అఖ్రుజ్జామన్‌ను చీఫ్ విప్‌గా ప్రకటిస్తూ 64 మంది ఎమ్మెల్యేలు మద్దతు తెలిపినట్లు సమాచారం. అయితే, ఈ తిరుగుబాటుదారులు మమతా బెనర్జీని తమ నాయకురాలిగా అంగీకరిస్తూనే, అభిషేక్ బెనర్జీ నాయకత్వాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. మమతా బెనర్జీని గౌరవ అధ్యక్షురాలిగా కొనసాగాలని కోరుతామని చెప్తూ, ప్రజాదరణ ఉన్న ఆమెను దూరం చేసుకోకుండా కేవలం అభిషేక్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ వ్యూహం పన్నారు. ఎన్నికల ఓటమితో బలహీనపడిన మమతా బెనర్జీకి ఇప్పుడు రిత్‌బ్రతా ప్రతిపాదనను అంగీకరించడం మినహా మరో మార్గం లేకుండా పోయింది, లేదంటే ఆమె సొంతంగా నిర్మించుకున్న పార్టీ చేజారిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఒకప్పుడు లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ముద్దుబిడ్డగా ఉండి, ఆ తర్వాత వివాదాలతో పతనమై, మళ్లీ టీఎంసీలో ఎదిగి ఇప్పుడు ఆ పార్టీకే చుక్కలు చూపిస్తున్న రిత్‌బ్రతా బెనర్జీ ప్రస్థానం బెంగాల్ రాజకీయాల్లో ఒక సంచలనంగా మారింది.