Hantavirus : ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న మరో వైరస్‌...నో వ్యాక్సిన్ ...నో చికిత్స...కరోనా నాటి పరిస్థితులు తప్పవా?

Hantavirus : హంటావైరస్ సోకిన విలాసవంతమైన క్రూయిజ్ షిప్ ఎంవి హోండియస్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన రేకెత్తించింది. కొందరు దీనిని కోవిడ్-19 వంటి కొత్త మహమ్మారిగా పరిగణిస్తుండగా, ఆరోగ్య నిపుణులు ఇది పూర్తిగా భిన్నమైనదని చెబుతున్నారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) అధిపతి డాక్టర్ టెడ్రోస్ ఇది కోవిడ్-19 కాదని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం, హంటావైరస్ వల్ల ప్రజారోగ్యానికి ముప్పు చాలా తక్కువగా ఉంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం 60 వేల నుండి లక్ష మంది వరకు హంతావైరస్ బారిన పడుతున్నారు. అయినప్పటికీ, దీనికి వ్యతిరేకంగా ఇప్పటివరకు ఎలాంటి వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రాలేదు. ప్రస్తుతం ప్రముఖ ఫార్మా సంస్థ 'మోడెర్నా' దీని కోసం ఒక వ్యాక్సిన్‌ను అభివృద్ధి చేస్తోంది, కానీ అది ఇంకా క్లినికల్ ట్రయల్స్ ముందస్తు దశలోనే (ప్రీ-క్లినికల్ స్టేజ్) ఉంది. ఇటీవల 'ఎమ్‌వి హోండియస్' (MV Hondius) అనే లగ్జరీ క్రూయిజ్ షిప్‌లో హంతావైరస్ కేసులు బయటపడటంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మళ్లీ ఆందోళన మొదలైంది. చాలామంది దీనిని కోవిడ్-19 లాంటి మరో కొత్త మహమ్మారిగా భావిస్తున్నారు. అయితే, ఆరోగ్య నిపుణులు, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అధిపతి డాక్టర్ టెడ్రోస్ ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తూ, ఇది కోవిడ్-19 కాదని, ప్రస్తుతానికి దీని వల్ల ప్రజారోగ్యానికి వచ్చే ముప్పు చాలా తక్కువని పేర్కొన్నారు.

వైరస్ మూలాలు,వ్యాప్తి చెందే విధానం

హంతావైరస్ అనేది ముఖ్యంగా ఎలుకల ద్వారా మనుషులకు వ్యాపించే ఒక వైరస్. ఇది మనుషుల్లో రెండు రకాల తీవ్రమైన అనారోగ్యాలను కలిగిస్తుంది. ఒకటి ఊపిరితిత్తులపై దాడి చేసే 'హంతావైరస్ పల్మనరీ సిండ్రోమ్' (HPS), రెండోది కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపే 'హెమరేజిక్ ఫీవర్ విత్ రీనల్ సిండ్రోమ్' (HFRS). ఎలుకల మూత్రం, లాలాజలం మరియు మల విసర్జితాల ద్వారా ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. ఇవి ఎండిపోయినప్పుడు, గాలిలో కలిసే సూక్ష్మ కణాలను మనుషులు శ్వాస ద్వారా లోపలికి తీసుకోవడం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్ సోకుతుంది. కోవిడ్-19 లాగా ఇది గాలి ద్వారా అంత సులభంగా వ్యాపించదు.

కోవిడ్-19కు, హంతావైరస్‌కు ఉన్న వ్యత్యాసాలు

కోవిడ్-19 సాధారణ సంభాషణలు, దగ్గు లేదా తుమ్ముల ద్వారా గాలిలో ఒకరి నుండి ఒకరికి చాలా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. కానీ, హంతావైరస్ విషయంలో ఒక మనిషి నుండి మరొక మనిషికి వైరస్ సోకడం చాలా అరుదు. కేవలం 'ఆండీస్ స్ట్రెయిన్' (Andes Strain) అనే రకం మాత్రమే మనుషుల మధ్య వ్యాప్తి చెందుతుంది. అది కూడా ఒకే ఇంట్లో కలిసి జీవించడం లేదా చాలా కాలం పాటు అత్యంత సన్నిహితంగా మెలగడం వల్ల మాత్రమే జరుగుతుంది. సాధారణంగా కలవడం వల్ల ఇది వ్యాపించదు. అలాగే, కోవిడ్-19 ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్ (వైరస్ శరీరంలో చేరినప్పటి నుండి లక్షణాలు కనిపించే సమయం) 2 నుండి 14 రోజులు కాగా, హంతావైరస్ ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్ 1 నుండి 8 వారాల వరకు (చాలా సుదీర్ఘంగా) ఉంటుంది.

వ్యాక్సిన్ తయారీలో జాప్యం 

యూరప్, అమెరికా, లాటిన్ అమెరికా వంటి ప్రాంతాల్లో హంతావైరస్ ప్రాణాంతకంగా మారుతున్నప్పటికీ, ఇప్పటివరకు దీనికి అధీకృత వ్యాక్సిన్ లేదు. ముఖ్యంగా ఆండీస్ స్ట్రెయిన్ బారిన పడిన వారిలో మరణాల రేటు దాదాపు 40 శాతంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, ఒక మహమ్మారి రాకముందే వ్యాక్సిన్ సిద్ధం చేసుకోవాలనే ఆలోచన మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది.

అమెరికన్ కంపెనీ 'మోడెర్నా' 2023 నుండి దక్షిణ కొరియాలోని 'కొరియా యూనివర్సిటీ వ్యాక్సిన్ ఇన్నోవేషన్ సెంటర్'తో కలిసి 'mRNA Access' ప్రోగ్రామ్ కింద ఒక వ్యాక్సిన్‌పై పనిచేస్తోంది. దీనికి సంబంధించిన అధికారిక ప్రకటన 2024లో వెలువడింది. ఎలుకలపై చేసిన ప్రయోగాల్లో ఈ mRNA వ్యాక్సిన్ మంచి ఫలితాలను ఇచ్చింది, కానీ మానవులపై ప్రయోగాలు (హ్యూమన్ ట్రయల్స్) ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు. పైగా, ఈ వ్యాక్సిన్ కిడ్నీలను దెబ్బతీసే HFRS స్ట్రెయిన్‌ను అడ్డుకోవడానికి రూపొందుతోంది, కానీ క్రూయిజ్ షిప్‌లో కలకలం రేపిన ఆండీస్ స్ట్రెయిన్ (HPS) పై ఇది పనిచేయదు. ఈ క్రూయిజ్ షిప్ వివాదం నడుస్తున్న సమయంలో మోడెర్నా షేర్లు 10 శాతం వరకు పెరగడం గమనార్హం.

క్రూయిజ్ షిప్‌లో అసలేం జరిగింది?

'ఎమ్‌వి హోండియస్' క్రూయిజ్ షిప్‌లో మొత్తం 11 హంతావైరస్ కేసులు నమోదయ్యాయి. వీరిలో ఒక డచ్ జంట, జర్మనీకి చెందిన పర్యాటకుడితో కలిపి ముగ్గురు మరణించారు. షిప్‌లో ఉన్న ప్రయాణికులందరినీ సురక్షితంగా స్పెయిన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా వంటి వారి సొంత దేశాలకు పంపించి, క్వారంటైన్‌లో ఉంచారు. వీరంతా అర్జెంటీనాలో షిప్ ఎక్కకముందే అక్కడ వాతావరణం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్‌కు గురై ఉంటారని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

లక్షణాలు,తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

హంతావైరస్ సోకిన కొత్తలో సాధారణ ఫ్లూ లాగే జ్వరం, అలసట, తలనొప్పి వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. అయితే, 4 నుండి 10 రోజుల తర్వాత శ్వాస తీసుకోవడంలో తీవ్ర ఇబ్బంది ఏర్పడటం, ఊపిరితిత్తుల్లో నీరు చేరడం వంటి ప్రమాదకర లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. దీని మరణాల రేటు 40% ఉన్నప్పటికీ, ఇది వేగంగా వ్యాపించదు కాబట్టి మహమ్మారిగా మారే అవకాశం దాదాపు లేదని WHO, ECDC వంటి సంస్థలు స్పష్టం చేశాయి. జ్వరం, అలసట, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు ఉన్నవారు వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి. దీని ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్ ఎక్కువగా ఉన్నందున అనుమానితులకు 6 వారాల పాటు క్వారంటైన్ విధిస్తున్నారు. మన చుట్టుపక్కల ఎలుకలు లేకుండా చూసుకోవడం, పరిశుభ్రత పాటించడం మరియు అప్రమత్తంగా ఉండటం ద్వారా ఈ వైరస్ ముప్పు నుండి సులభంగా తప్పించుకోవచ్చు.