Nadendla Bhaskar Rao : రాజకీయ వ్యూహకర్త నుంచి ముఖ్యమంత్రి వరకు....ఆ రికార్డు కేవలం నాదెండ్లకే సొంతం..

Nadendla Bhaskar Rao : ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నాదెండ్ల భాస్కరరావు బుధవారం ఉదయం పరమపదించారు. ఆయన వయస్సు 90 సంవత్సరాలు. వయో సంబంధిత సమస్యలతో  కాంటినెంటల్ హాస్పిటల్స్‌లో చికిత్స పొందుతూ తుదిశ్వాస విడిచారు.  1935 జూన్‌ 3న జన్మించిన భాస్కర్‌ రావు ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో గ్రాడ్యుయేషన్‌ పూర్తి చేశారు. మొదట న్యాయవాద వృత్తిలో కొనసాగిన ఆయన ఆ తర్వాత రాజకీయాల్లో ప్రవేశించారు. 1978లో తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో చేరిన ఆయన మర్రి చెన్నారెడ్డి మంత్రి వర్గంలో క్యాబినెట్‌ మంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం జరిగిన పరిణామాల నేపథ్యంలో 1982లో తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరారు. ఒక రకంగా నందమూరి తారక రామరావు చేత పార్టీ పెట్టించడంలో ఆయన కీలకంగా ఉన్నారు. టీడీపీ వ్యవస్థాపక సభ్యులలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందారు. కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, శ్రేయోభిలాషులు, మిత్రులు అభిమానులు అంతిమ నివాళులు అర్పించుకోవడానికి వీలుగా, ఆయన పార్థివ దేహాన్ని జూబిలీహిల్స్ లోని వారి స్వగృహంనందు ఉంచనున్నారు.​​​​​​​​​​​​​​​​

హైదరాబాద్ లోని పంజాగుట్ట,  హిందూ శ్మశానవాటికలో తన అంత్యక్రియలు నిర్వహించాలని శ్రీ నాదెండ్ల భాస్కర రావు గారు కుటుంబ సభ్యులకు సూచించారు. శ్రీ  భాస్కర రావు ఆకాంక్ష మేరకు గురువారం (ఏప్రిల్ 23, 2026) మధ్యాహ్నం 4 గంటలకు పంజాగుట్ట, హిందూ శ్మశానవాటికలో అంత్యక్రియలు నిర్వహించాలని కుటుంబ సభ్యులు నిర్ణయించారు.

నాదెండ్ల భాస్కర్‌రావు రాజకీయ ప్రస్థానం

తెలుగు రాష్ట్రాల రాజకీయ చరిత్రలో ఒక సంచలన అధ్యాయం ముగిసింది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తెలుగుదేశం పార్టీ వ్యవస్థాపక సభ్యుల్లో ఒకరైన నాదెండ్ల భాస్కరరావు మృతి పట్ల రాజకీయ వర్గాలు తీవ్ర సంతాపం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. న్యాయవాదిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించి, రాష్ట్ర రాజకీయ గమనాన్ని మార్చిన ఆయన ప్రస్థానం గురించి సమగ్ర వివరాలు..

1982లో నందమూరి తారకరామారావు (ఎన్టీఆర్) తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించినప్పుడు, ఆయన వెన్నంటి ఉన్న అతిముఖ్యమైన నేత నాదెండ్ల భాస్కరరావు. పార్టీ విధివిధానాల రూపకల్పనలో, వ్యూహకర్తగా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. 1983లో టీడీపీ ఘనవిజయం సాధించిన తర్వాత ఎన్టీఆర్ కేబినెట్‌లో ఆర్థిక మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. తెలుగు రాష్ట్రాల రాజకీయ చరిత్రలో 1984 ఆగస్టులో జరిగిన పరిణామాలు ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతాయి. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్టీఆర్ గుండె శస్త్రచికిత్స కోసం అమెరికా వెళ్లిన సమయంలో, నాదెండ్ల భాస్కరరావు అనూహ్య రీతిలో అప్పటి గవర్నర్ రాంలాల్ సహాయంతో ముఖ్యమంత్రి పీఠాన్ని అధిష్టించారు. అయితే, దీనిపై రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిరసనలు వ్యక్తమవ్వడం, ఎన్టీఆర్ 'ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ' ఉద్యమం చేపట్టడంతో నాదెండ్ల ప్రభుత్వం కేవలం ఒక నెల రోజులు (31 రోజులు) మాత్రమే మనుగడ సాగించింది. దీంతో రాష్ట్ర చరిత్రలో అతి తక్కువ కాలం సీఎం‌గా పనిచేసిన వ్యక్తిగా ఆయన నిలిచిపోయారు.

ఆ తర్వాత చోటుచేసుకున్న రాజకీయ సమీకరణాల వల్ల ఆయన కాంగ్రెస్ వైపు మొగ్గు చూపారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో కూడా తనదైన ముద్ర వేసిన ఆయన, 1998లో ఖమ్మం నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత కాలంలో క్రియాశీల రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, రాజకీయ విశ్లేషకుడిగా తన అభిప్రాయాలను నిర్మొహమాటంగా పంచుకునేవారు.నాదెండ్ల భాస్కరరావు వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది. చట్టసభల పనితీరుపై, రాజ్యాంగపరమైన అంశాలపై ఆయనకు అపారమైన పట్టు ఉండేది.

ఆయన కుమారుడు నాదెండ్ల మనోహర్ ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో కీలక నేతగా కొనసాగుతున్నారు. ఉమ్మడి ఏపీ శాసనసభకు చివరి స్పీకర్‌గా పనిచేసిన మనోహర్, ప్రస్తుతం రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు. నాదెండ్ల భాస్కరరావు మృతి పట్ల ఏపీ సీఎం, తెలంగాణ సీఎం ,పలువురు రాజకీయ ప్రముఖులు సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. "ఒక శక్తివంతమైన నేతను, రాజకీయ పరిణామాలను లోతుగా విశ్లేషించగల మేధావిని తెలుగు రాష్ట్రాలు కోల్పోయాయి" అని వారు కొనియాడారు. ఆయన అంత్యక్రియలు అధికారిక లాంఛనాలతో నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి.నాదెండ్ల భాస్కరరావు అంటే కేవలం 31 రోజుల ముఖ్యమంత్రి మాత్రమే కాదు; ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రాభవం పెరుగుతున్న కాలంలో ఒక కొత్త రాజకీయ ఒరవడికి, వ్యూహాలకు నాంది పలికిన నేతగా ఆయన చరిత్రలో నిలిచిపోతారు.