Ambedkar Jayanti 2026: తరాలు మారినా చెరగని సంతకం.. నేడే డాక్టర్‌ బీఆర్‌ అంబేద్కర్‌ జయంతి

Ambedkar Jayanti 2026: ఏప్రిల్ 14 ప్రతి భారతీయుడికి ఎంతో ముఖ్యమైన రోజు. ఈ రోజు మనం డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ జయంతిని జరుపుకుంటాం. ఆయన పేరు వినగానే మనకు రాజ్యాంగం, సమానత్వం, న్యాయం అనే మాటలు గుర్తుకు వస్తాయి. అంబేద్కర్ గారు కేవలం ఒక నాయకుడు కాదు, ఒక ఆలోచన, ఒక మార్గం, ఒక ప్రేరణ.

అంబేద్కర్ జయంతి ప్రాముఖ్యత

ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 14న అంబేద్కర్ జయంతిని దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజు ప్రభుత్వ సెలవు కూడా ఉంటుంది. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రత్యేకంగా వేడుకలు జరుగుతాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్‌లో భారీ స్థాయిలో కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. అంబేద్కర్ విగ్రహాల వద్ద పూలమాలలు వేసి నివాళులు అర్పించడం, ర్యాలీలు, సదస్సులు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం జరుగుతుంది. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ, అంబేద్కర్ భవన్, అంబేద్కర్ నగర్ వంటి ప్రదేశాల్లో పెద్ద ఎత్తున కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. విద్యార్థులు, యువత, సామాజిక సంస్థలు కలిసి ఆయన ఆలోచనలను గుర్తుచేసుకుంటారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం అంబేద్కర్ ఆశయాలను అమలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. సామాజిక సమానత్వం కోసం పలు పథకాలు అమలు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా దళిత యువతకు విద్య, ఉపాధి అవకాశాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది. అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా ఈ రోజు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ ఆయన సేవలను గుర్తు చేస్తున్నారు.

అంబేద్కర్ గారి జీవితం

డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ అసలు పేరు భీమ్‌రావు రామ్‌జీ అంబేద్కర్. ఆయన 1891 ఏప్రిల్ 14న మధ్యప్రదేశ్‌లోని మోవ్ అనే ప్రాంతంలో జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు రాంజీ మకోజీ సక్పాల్, భీమాబాయి. ఆయన దళిత కుటుంబంలో పుట్టారు. చిన్నప్పటి నుంచే కుల వివక్షను ఎదుర్కొన్నారు. ఈ అనుభవాలే ఆయనను మార్పు కోసం పోరాడేలా చేశాయి. చదువు ద్వారానే జీవితాన్ని మార్చుకోవచ్చని నమ్మి కష్టపడి చదివారు. విదేశాల్లో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.

విద్యా ప్రస్థానం

అంబేద్కర్ గారు న్యూయార్క్‌లోని కొలంబియా యూనివర్సిటీలో చదివారు. తర్వాత లండన్‌లో ఆర్థిక శాస్త్రంలో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. విదేశాల్లో చదివి తిరిగి భారతదేశానికి వచ్చిన తర్వాత కూడా ఆయనకు వివక్ష ఎదురైంది. కానీ ఆయన వెనక్కి తగ్గలేదు. విద్య ద్వారా దళితులు ఎదగాలని ఆయన నమ్మకం. అందుకే ఆయన ఎప్పుడూ “చదువు, పోరాడు, సాధించు” అనే సందేశం ఇచ్చారు.

అంబేద్కర్ గారి 7 ముఖ్య ప్రత్యేకతలు

1. రాజ్యాంగ నిర్మాత

అంబేద్కర్ గారు భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన ప్రధాన వ్యక్తి. రాజ్యాంగ సభలో డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ చైర్మన్‌గా పనిచేశారు. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, న్యాయం అనే విలువలను రాజ్యాంగంలో చేర్చారు. ఈ రాజ్యాంగం వల్లే రిజర్వేషన్లు, హక్కులు అందరికీ లభించాయి.

2. సామాజిక న్యాయ యోధుడు

కులవ్యవస్థ, అంటరానితనం వంటి సమస్యలపై ఆయన తీవ్రంగా పోరాడారు. మహద్ సత్యాగ్రహం ద్వారా నీటి హక్కుల కోసం పోరాడారు. ఆయన కృషి వల్లే అంటరానితనం చట్టపరంగా నిషేధించబడింది.

3. దళితుల నాయకుడు

దళితుల అభివృద్ధి కోసం ఆయన బహిష్కృత హితకారిణి సభను స్థాపించారు. విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి కోసం కృషి చేశారు. దళితులకు ఆత్మవిశ్వాసం కలిగించారు.

4. ఉన్నత విద్యావంతుడు

అంబేద్కర్ గారు అత్యంత చదువుకున్న వ్యక్తి. విదేశాల్లో డాక్టరేట్లు పొందారు. ఎన్నో భాషలు తెలిసిన పండితుడు. ఆయన చదివిన పుస్తకాల సంఖ్య వేలల్లో ఉంటుంది.

5. ఆర్థిక నిపుణుడు

ఆయన ఆర్థిక శాస్త్రంలో గొప్ప నిపుణుడు. కార్మికుల హక్కుల కోసం చట్టాలు రూపొందించారు. కనీస వేతనాలు, పని గంటలు వంటి అంశాల్లో మార్పులు తీసుకొచ్చారు.

6. బౌద్ధ ధర్మ స్వీకరణ

1956లో నాగపూర్‌లో బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించారు. కులవ్యవస్థను వ్యతిరేకిస్తూ సమానత్వం, శాంతి మార్గాన్ని చూపించారు.

7. రచయిత

అంబేద్కర్ గారు గొప్ప రచయిత కూడా. ‘అన్నిహిలేషన్ ఆఫ్ కాస్ట్’, ‘ది బుద్ధా అండ్ హిస్ ధమ్మ’ వంటి పుస్తకాలు రచించారు. ఇవి ఇప్పటికీ ప్రజలకు మార్గదర్శకాలు.

ఇతర ముఖ్య విషయాలు

• అంబేద్కర్ విదేశాల్లో ఎకనామిక్స్‌లో పీహెచ్‌డీ చేసిన తొలి భారతీయుడు.
• ఆయనకు 9 భాషలు వచ్చు.
• ఆయన వ్యక్తిగత గ్రంథాలయంలో వేల సంఖ్యలో పుస్తకాలు ఉన్నాయి.
• రోజుకు 20 గంటలకు పైగా చదివేవారని చెబుతారు.
• కార్మికుల పని సమయాన్ని 12 గంటల నుంచి 8 గంటలకు తగ్గించారు.
• మహిళా హక్కుల కోసం కూడా చట్టాలు తీసుకొచ్చారు.
• ‘ముక్నాయక్’ అనే పత్రికను ప్రారంభించారు.
• ఇండిపెండెంట్ లేబర్ పార్టీని స్థాపించారు.

రాజకీయ జీవితం

అంబేద్కర్ గారు భారతదేశపు మొదటి న్యాయశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. రాజ్యసభ సభ్యుడిగా కూడా సేవలందించారు. అంబేద్కర్ గారి జీవితమంతా పోరాటమే. కుల వివక్షను తొలగించడానికి ఆయన తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. పేదలు, బలహీన వర్గాల కోసం పని చేశారు. న్యాయవాదిగా కూడా వారికి సహాయం చేశారు.

అంబేద్కర్ జయంతి ప్రాముఖ్యత

ఈ రోజు కేవలం జయంతి కాదు. ఇది ఒక సందేశం. సమానత్వం కోసం, న్యాయం కోసం పోరాడాలని గుర్తు చేసే రోజు. దళితులకు ఇది ఒక గౌరవ దినం. భారతదేశంలోనే కాకుండా విదేశాల్లో కూడా అంబేద్కర్ జయంతిని జరుపుకుంటారు. అమెరికా, యుకే, కెనడా వంటి దేశాల్లో కూడా భారతీయులు ఈ రోజును ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.

మరణం

డాక్టర్ అంబేద్కర్ గారు 1956 డిసెంబర్ 6న మరణించారు. కానీ ఆయన ఆలోచనలు, ఆశయాలు ఇప్పటికీ జీవిస్తున్నాయి. డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ గారు ఒక మహానుభావుడు. ఆయన జీవితం మనకు గొప్ప పాఠం. ఎంత కష్టం వచ్చినా చదువు, పట్టుదలతో ఎదగాలి. సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరిని సమానంగా చూడాలి. అంబేద్కర్ గారు కేవలం ఒక నాయకుడు కాదు. ఆయన ఒక మార్గదర్శి. ఆయన చూపిన మార్గంలో నడిస్తే మన సమాజం మరింత మంచిగా మారుతుంది. అందుకే అంబేద్కర్ జయంతి రోజున మాత్రమే కాదు, ప్రతి రోజూ ఆయనను గుర్తు చేసుకోవాలి. ఆయన ఆశయాలను పాటించడం మనందరి బాధ్యత.